Sizden Gelenler

 

subHeader_l

Konu : "Yeyiniz, içiniz ama israf etmeyiniz." Hadis-i Şerif.
Gönderen : Siteden
Tarih : 5/28/2021 8:42:01 AM


.
SABRİ BABA'DAN MEKTUP
“YEYİNİZ İÇİNİZ AMA İSRAF ETMEYİNİZ.” HADİS-İ ŞERİF*

Kıymetli yavrum,

On dokuz yıl evveldi. Stokholm’e gitmiştim. Bir otele indim. Geceydi. Sabahleyin, tıraş olmak için lâvaboya gittiğimde, aynanın yanında ilginç bir yazı gördüm. Lütfen diyordu, tıraştan sonra jiletinizi çöpe atmayın. Yanda bir kutu var, oraya bırakın. Bir tek jiletle dahi olsa, İsveç çelik sanayiine yardımcı olun. Doğrusu hayretler içinde kaldım. Çocukluğumdan beri çelik eşya denince akla İsveç çeliği gelir. Birçok eşya üzerinde “İsveç çeliğinden yapılmıştır” diye yazardı. İşte o ülke, kullanılmış bir tek ufacık jiletin bile çöpe gitmesini istemiyor, ona sahip çıkıyor, gelen turistlere rica yollu uyarıda bulunuyordu.

İsviçre’de zaman zaman, belli periyotlarda, radyolar, televizyonlar, basın bir haberi duyurur. Şu tarihte, şu saatte, adamlarımız gelecek. Siz lütfen hazırlığınızı yapın. Okumadığınız, ilgilenmediğiniz, kullanmadığınız ne kadar kitap, dergi, gazete varsa, kağıt, ambalâj, kutu varsa, velev ki, bir ilaç prospektüsü dahi olsa, kapının önüne koyun. İsviçre’nin kalkınmasına yardımcı olun. Fazla ağaç ziyanına engel olun.

Yirmi yıl önce Almanya’da, Berlin’deyim. Akşam yemekten sonra şehri geziyorum. Bir mağazanın önünde durdum. Berlin’in en büyük, en zengin, en görkemli işyeri imiş. Nefis bir vitrin. Satılacak eşya, büyük bir dikkatle, ince bir özenle konulmuş. Vitrin değil, bir tablo. Zevkle bakıyorum. Birden ışıklar söndü. O güzelim vitrin kapkara oldu. İşte dedim, bizde olduğu gibi burada da beklenmeyen zamanlarda elektrik kesiliyor. Oradan geçen bir işçi kardeşimiz, büyük bir zarafet ve incelikle beni uyardı. Efendim dedi, bu bir elektrik kesintisi değil. Âdet böyle. Her akşam dokuz buçukta ayarlıdır, kendiliğinden kesilir. Saat ona kadar herkes evine gider. Onda akşam hayatı biter, ertesi sabah altıdan sonra yine başlar. On ile altı arası istirahat zamanıdır. En ufak gürültü, patırtı, bağırıp, çağırmak yasaktır. Bu Alman ekonomisine karşı yapılmış bir suç, bir baltalama gibi kabul edilir.

Eksik olmasın, işçi kardeşimin bu sözlerini hiç unutmadım. Yirmi yıldır düşünürüm. Bir borçlu ülkenin insanı olarak, bazen uykularımı kaçırır, üzüntülere dalarım. Bir yandan iç borçlar, bir yandan dış borçlar, her gün katlanmaları, çığ gibi büyümeleri bana sıkıntıdan soğuk terler döktürür. Bir yandan delicesine israf, savurganlık, gösteriş merakı, öte yandan dağ gibi büyüyen borçlar, kapımıza dayanan alacaklılar...
Yüce Peygamberimiz buyuruyor, “Dere kenarında abdest alırken bile dikkatli olun, suyu israf etmeyin” diyor; öte yandan döküp saçmada, israfta, ziyan etmede dünya şampiyonuyuz.

Çocukken, radyodan sık sık bir şarkı duyardım. “Titrerim mücrim gibi baktıkça istikbâlime...”. Şimdi bu sözleri daha acı acı duyumsuyorum, ürperiyorum. Atılan ekmekler, dökülen yemekler, akıl almaz rakamlarla yapılan nişanlar, düğünler, zevk için, keyif için gaddarca, zalimce kırılan tabaklar, trilyonlara varan ilâç israfları, moda adına rezil, kepaze edilen, atılan kumaşlar, elbiseler, ayakkabılar, ev eşyası, boş yere yakılan elektrikler, akıtılan sular... Hepsini sayacak olsak sabahı buluruz. Özeti, çılgınca, aptalca, budalaca bir gidiş.

Çocukken anlatırlardı büyüklerimiz. Borçlu insanın boynu eğri olur derlerdi. Örnekler verirlerdi. Aç kalan ama kimseye belli etmeyen, efendiliğine halel getirmeyen insanlardan bahsederlerdi. Şimdi bırakın zaruri ihtiyaçları, keyif için, seyahat için yüksek faizle borç alan niceleri var. Fertte israf, ailede israf, işyerlerinde, okullarda, kışlalarda, hastanelerde israf. Örneğe ne hacet. Hepimizin gözü önünde... Nereye bu gidiş? Zâlim sadece vuran, kıran insanlar değildir. Eşyayı yerli yerinde kullanmamak, onun hakkını gözetmemek, ona edeple, saygıyla yaklaşmamak da zulümdür.

Beş yaşında idim. Babaannem rahmetli, pirinç ayıklıyordu. Bir tane yere düştü. Babaannem eğildi, aramaya başladı. Sağa bakıyor, sola bakıyor, bulmaya çalışıyor. Çocukluk işte, aman babaanne dedim. Bir pirinç tanesi için bu kadar çaba harcamaya, yorulmaya değer mi? Rahmetli ilk defa sertleşti bana karşı, öfkeyle doğruldu. Sen oturduğun yerden ahkâm kesiyorsun, dedi. Hiç pirinç üretilirken gördün mü? İnsanlar ne kadar zorluk çekiyorlar. Bir pirinç tanesinde kaç insanın göz nuru, alın teri, emeği, çilesi var biliyor musun? Utancımdan kıpkırmızı olmuştum.

Aradan yıllar geçti. Hukuk Fakültesinde öğrenciyim. Alain’in proposlarını okuyorum. Birden irkildim. Babaannemi hatırladım. Alain, bir insan yerde bir iğne görüp de eğilip almazsa, bütün uygarlığa karşı ihanet etmiş olur diyordu. İlâve ediyordu. Bir iğnenin üretiminde binlerce insanın alın teri, göz nuru, el emeği vardır diyordu.

Gerekmediği halde elektriği yakmakla, suyu kapamadan boş yere akıtmakta, gece çamurlu ayakkabılarımızı temizlemeden yatmakla, yemek yediğimiz kapları yıkamadan bırakmakla biz de zalimler sınıfına geçmiyor muyuz? Hayat çok ince, akıl almaz incelikte ipliklerle örülmüştür. Her şey o kadar birbirine bağlıdır ki, ilkokul okuma kitabımızdaki bir sözü hiç unutmadım. Bir mıh bir nal kaybettirir. Bir nal, bir atı, bir at bir orduya savaşı kaybettirir diyordu.

Maddî durumumuz ne olursa olsun, ister zengin olalım, ister fakir, hepimiz çok dikkatli olmak zorundayız. Bunda parayı da, maddiyatı da aşan büyük bir edep ve incelik vardır. Eşyaya saygı, doğaya saygı, insana saygı, hayata saygı, Allah’a saygı birbirini takip eder. Hiçbir şeyi hor görmeden, küçük, önemsiz, basit görmeden, her zerreye saygıyla, edeple, incelikle bakabilmek, her zerrede Hak’kın bir tecellisini görebilmek ne güzel bir haslettir.

Selam, saygı ve sevgi ile.

Sabri Tandoğan
Muhterem Büyüğümüzü rahmetle ve Fatihalarla anıyoruz.
*Selamlar, rahmet, esenlik, dostluk içinde geçecek hayırlı cumalar.*

...::Bu yazıyı arkadaşına gönder::...

Geri Dön

 

[Ana Sayfa] [Sabri Tandoğan] [Kitapları] [Yazıları] [Röportajları] [Resim Albümü] [Sizden Gelenler] [Dosya Arşivi] [Arama] [İletişim]